OIKISMOS - ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΕΙΣ

Περίληψη

Ο Συνοικισμός Χαλανδρίου, πυκνός σε ιστορικές αναφορές και συλλογικές αφηγήσεις, λειτουργεί από το 2019 ως σημείο συνάντησης και εκκίνησης εκπροσώπων της σύγχρονης ελληνικής τέχνης που επιχειρούν να υπάρξουν εκτός μητροπολιτικού κέντρου, συνδιαμορφώνοντας ένα ζωντανό τοπίο στοχασμών, δράσεων και παρεμβάσεων, με κοινό άξονα τη διερεύνηση και την επανοικειοποίηση του δημόσιου χώρου.
Η 6η κατά σειρά, εικαστική συνάντηση του +oikismos εστιάζει στην έννοια της κατεδάφισης, διερευνώντας τις υλικές αλλά και άυλες, συμβολικές κατεδαφίσεις που συχνά χαρακτηρίζουν και ευρύτερα κοινωνικές μεταβάσεις. Αναδεικνύει τη διαδικασία της αποδόμησης και της επανεγκατάστασης, τόσο του φυσικού όσο και του κοινωνικού χώρου. Πραγματεύεται το δίλημμα του θετικού ή αρνητικού πρόσημου μιας απότομης ισοπέδωσης και του κενού που αυτή δημιουργεί. Μια πράξη διαγραφής, μια απότομη διακοπή του υφιστάμενου τοπίου, μια ενέργεια συνειδητής ισοπέδωσης είναι αυτό που αναγνωρίζουμε ως κυριολεκτική ή μεταφορική κατεδάφιση.
Στην κυριολεκτική, πολεοδομική της διάσταση, η κατεδάφιση αποτελεί μια από τις πιο ηχηρές εκφράσεις της αστικής μεταμόρφωσης. Εδώ, η κατεδάφιση λειτουργεί ως το πιο απόλυτο μέσο ισοπέδωσης ή διαγραφής ενός τόπου. Είναι μια ακραία κίνηση που δεν αφορά μόνο την ύλη, αλλά και το συμβολικό αποτύπωμα της στη μνήμη, την ιστορία και την ταυτότητα των κατοίκων.
Για τις συμβολικές κατεδαφίσεις πολιτικών, ιδεολογιών και προσωπικοτήτων, η ιστορία έχει να πει πολλά. Το πεδίο βρίθει παραδειγμάτων. Όμως τώρα ένα άλλο, υβριδικό είδος κατεδάφισης παίρνει τα ηνία: εκείνο της διάλυσης κάθε έννοιας πολιτικού πολιτισμού, ορίων, ανθρώπινων δικαιωμάτων ή ενός κώδικα επικοινωνίας με στοιχειώδεις κανόνες. Η δημόσια σφαίρα τσαλαβουτάει με αυθάδεια και κυνισμό ανάμεσα σε fake news, ειρωνείες, διαστρέβλωση και προσβολές, σχηματίζοντας μια εικόνα τόσο αδιανόητα δυστοπική που νομίζει κανείς ότι μπροστά στα μάτια του εκτυλίσσεται κάποιος σουρεαλιστικός εφιάλτης.