ΛΟΓΟΙ (ΨΕΛΛΟΣ)

Περίληψη

Ο Μιχαήλ Ψελλός (1018-1078) υπήρξε κορυφαίος Βυζαντινός πολυμαθής, φιλόσοφος, πολιτικός και ιστορικός, γνωστός για το τεράστιο, ποικίλο συγγραφικό του έργο και την οξύτατη ευφυΐα του. Σημαντικότερα έργα του αποτελούν η «Χρονογραφία», που καταγράφει την ιστορία της εποχής του, καθώς και πολυάριθμοι λόγοι (επιτάφιοι, εγκωμιαστικοί, δικανικοί) που αντικατοπτρίζουν τη ρητορική του δεινότητα. 

Ο Λόγος εἰς τὴν Σταύρωσιν τοῦ Κυρίου
Ο λόγος αποτελεί μια ρητορική έκφραση (έντονη περιγραφή) και θεολογική ανάλυση των Παθών και της Σταύρωσης. Ο Ψελλός συνδυάζει τη βιβλική παράδοση με την κλασική ρητορική παιδεία, επιδιώκοντας να προκαλέσει τη συναισθηματική συμμετοχή του ακροατηρίου.
Πρόκειται για ένα ρητορικό κείμενο, τυπικό της βυζαντινής λογιοσύνης του 11ου αιώνα, όπου ο Ψελλός χρησιμοποιεί κομψό ύφος για να αναπτύξει χριστολογικά ζητήματα.
Εντάσσεται στους θεολογικούς λόγους του Ψελλού, που περιλαμβάνουν επίσης αναφορές στον Αδάμ, τη Θεοτόκο και τη γέννηση. 
 

Το κείμενο αυτό υπογραμμίζει τη βαθιά σύνδεση του Ψελλού με τη χριστιανική παράδοση, παράλληλα με τις φιλοσοφικές του αναζητήσεις. 
Λόγος εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς Θεοτόκου
Ο λόγος αυτός αποτελεί εγκώμιο για την εορτή του Ευαγγελισμού, όπου ο Ψελλός συνδυάζει τη χριστιανική θεολογία με τη δεινή ρητορική του ικανότητα.
Παρότι ο Ψελλός ήταν βαθιά επηρεασμένος από την πλατωνική παράδοση και τον νεοπλατωνισμό, στα θεολογικά του κείμενα φρόντιζε να απορρίπτει δόγματα που δεν συνάδουν με τον Χριστιανισμό, χρησιμοποιώντας τη φιλοσοφία ως εργαλείο ερμηνείας των θείων μυστηρίων.