Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

Περίληψη

H σειρά Fontana Economic History of Europe αποτέλεσε ένα από τα πιο φιλόδοξα συλλογικά ιστοριογραφικά εγχειρήματα που επιχείρησαν τη δεκαετία του 1970 μια ολοκληρωμένη και συγκριτική παρουσίαση της οικονομικής ιστορίας της Ευρώπης από τον Μεσαίωνα έως τον 20ό αιώνα. Ο ανά χείρας τόμος για τη Βιομηχανική Επανάσταση συγκεντρώνει εργασίες δέκα κορυφαίων ειδικών, οι οποίοι φωτίζουν διαφορετικές πτυχές της τεράστιας μεταβολής που προκάλεσε αυτή η Επανάσταση, από την αλλαγή των δημογραφικών δεδομένων και τα πρότυπα ζήτησης, έως την τεχνολογική αλλαγή, τη χρηματοδότηση, τον ρόλο του κράτους, τις κοινωνικές τάξεις, την αγροτική οικονομία, την ανάδυση των οικονομικών επιστημών και, τέλος, τα υλικά κατάλοιπα της εκβιομηχάνισης στο πεδίο της βιομηχανικής αρχαιολογίας.

Η ιστορία μας διδάσκει ότι οι μεγάλες τεχνολογικές μεταβολές δεν είναι ποτέ τεχνολογικά ζητήματα μόνο. Είναι πάντοτε και βαθύτατα κοινωνικά, πολιτικά και ηθικά ζητήματα. Η Βιομηχανική Επανάσταση δεν έφερε μόνο ατμομηχανές και εργοστάσια, έφερε και τα πρώτα συνδικάτα, τη σοσιαλιστική σκέψη, τη δημόσια εκπαίδευση και τελικά το κράτος πρόνοιας. Κάθε τεχνολογική επανάσταση φέρνει μαζί της τόσο νέες δυνατότητες όσο και νέες προκλήσεις και πάντοτε η κοινωνία χρειάζεται χρόνο και πολιτικές επιλογές για να βρει νέες ισορροπίες. Το ερώτημα, λοιπόν, που θέτει σιωπηλά ο παρών τόμος στον σύγχρονο αναγνώστη δεν είναι μόνο «πώς έγινε η Βιομηχανική Επανάσταση» αλλά και «τι επιλέξαμε να κάνουμε με αυτή». Σε μια εποχή κατά την οποία βιώνουμε ένα νέο κύμα τεχνολογικής μεταβολής, αυτής της ψηφιακής και τεχνητής νοημοσύνης, η κατανόηση της πρώτης μεγάλης τεχνολογικής επανάστασης της νεότερης ιστορίας είναι πιο επίκαιρη από ποτέ.